Các trường học đang bắt bài chiến lược thâm nhập của Big Tech
Ngành công nghiệp AI đang áp dụng chính xác cẩm nang mà các hãng công nghệ lớn từng dùng trong suốt 15 năm qua để thâm nhập vào trường học thông qua phần mềm và tài nguyên miễn phí. Tuy nhiên, khác với trước đây, phụ huynh và các hội đồng giáo dục hiện đang bắt đầu phản ứng mạnh mẽ để bảo vệ học sinh.
Đó là xu hướng mới cực kỳ hot trong giới công nghệ và cũng là nơi có nhiều việc làm nhất. Những học sinh không học cách sử dụng nó sẽ bị bỏ lại phía sau. Và để giúp các em bắt kịp thời gian, những nhà sáng tạo đang rộng rãi cung cấp tài nguyên cùng chương trình giảng dạy miễn phí.
Đó là câu chuyện mà các công ty AI đang vẽ ra cho các trường học lúc này, nhưng theo Natasha Singer - phóng viên công nghệ giáo dục của tờ New York Times, đó cũng chính là cách ngành công nghệ xây dựng ảnh hưởng của mình trong các phòng học suốt 15 năm qua.
Trong cuốn sách mới mang tên Coding Kids, Singer chi tiết hóa cách các công ty công nghệ đóng vai trò trung tâm trong việc quảng bá máy tính và kỹ năng lập trình trong giáo dục, hứa hẹn rằng kỹ năng khoa học máy tính là tấm vé dẫn tới các công việc thu nhập cao. Nhưng đến khi nhiều học sinh bước chân vào thị trường lao động, các công nghệ mới đã đặt lời hứa đó vào vòng nghi vấn. Trong khi đó, các công ty đã lợi dụng trường học để tạo ra một thế hệ lao động tiềm năng mới, đồng thời huấn luyện học sinh sử dụng sản phẩm và phần mềm của họ, biến các em thành những khách hàng tương lai.
"Tôi lo ngại rằng chúng ta đang mắc chứng mất trí nhớ tập thể"
Giờ đây, ngành công nghiệp AI đang tự quảng bá vào các trường học với sức ép tương tự. "Tôi lo ngại rằng chúng ta đang mắc chứng mất trí nhớ tập thể", Singer chia sẻ trong một tập gần đây của chương trình The Vergecast. "Liệu chúng ta đã rút ra bài học nào từ các chu kỳ công nghệ trước đây trong trường học để định hướng cho việc triển khai AI, đảm bảo nó mang lại lợi ích cho giáo dục và thiết lập các biện pháp bảo vệ ngay từ bây giờ - chứ không phải một thập kỷ nữa?" May mắn thay, ở một số khía cạnh, cô tin rằng câu trả lời là có.
Cuốn sách của Singer kể lại cách đây hơn một thập kỷ, các công ty công nghệ lớn nhất đã nhúng sâu trực tiếp vào chương trình giảng dạy của nhà trường thông qua các khóa học cho lớp Nguyên lý Khoa học Máy tính Nâng cao (AP Computer Science Principles). Cả Apple và Microsoft đều tự tạo ra chương trình giảng dạy riêng, tích hợp các công cụ của họ như Swift của Apple hay Minecraft của Microsoft. "Điều nổi bật ở đây là bạn có thể tưởng tượng phụ huynh sẽ không muốn, chẳng hạn như Sinh học AP của Pfizer, Vật lý AP của Northrop Grumman, hay Khoa học Môi trường AP của ExxonMobil", Singer nói. Cô nhận thấy những người trong lĩnh vực y tế có lẽ sẽ hiểu lý do vì sao - một chuyên gia từng lấy ví dụ rằng sinh viên y khoa được một công ty huấn luyện cách cấy ghép thiết bị độc quyền của họ hiếm khi chọn thử một thiết bị khác.
Google cũng tự biến mình thành một thế lực thống trị trong giáo dục thông qua việc phân phối các dòng laptop giá rẻ gọi là Chromebook. Singer theo dõi sự bùng nổ của chúng tại các trường học suốt thập niên 2010 và cho biết xu hướng này càng được đẩy nhanh hơn trong thời gian đóng cửa trường học vì đại dịch COVID-19. Google cũng giới thiệu ứng dụng Classroom để giúp giáo viên trao đổi các thông tin như bài tập và điểm số. Đến khi AI tạo sinh bùng nổ, Singer viết, Google đã là một nhà cung cấp nền tảng chủ chốt cho nhiều trường học và có vị thế vững chắc để quảng bá nó.
Ngay cả khi các công ty không trực tiếp tham gia vào giáo dục, họ vẫn hậu thuẫn các nhóm phi lợi nhuận như Code.org. Code.org đã khởi động chiến dịch giáo dục lan truyền của mình bằng một video hoành tráng quy tụ nhiều người nổi tiếng, trong đó có nhà sáng lập Microsoft Bill Gates và nhà sáng lập Facebook Mark Zuckerberg, kêu gọi trẻ em học lập trình. Người sáng lập Code.org, Hadi Partovi, đã áp dụng phương pháp kiểu startup để quảng bá giáo dục khoa học máy tính và có rất ít kế hoạch chuẩn bị cho việc tận dụng sự chú ý từ video sau khi nó nổi tiếng, Singer viết. Cuối cùng, ông đã chuyển hướng sự chú ý đó sang chiến dịch "Hour of Code" rầm rộ tương tự trên khắp cả nước, kêu gọi các trường học tham gia các khóa học kéo dài một tiếng đầy tính giải trí nhằm giới thiệu cho trẻ em các khối lập trình cơ bản.
Vào thời điểm đó, không có quá nhiều sự phản kháng, theo quan sát của Singer - mặc dù đã có một số nỗ lực tìm kiếm giải pháp thay thế. Một nhóm các nhà akademica đã tham gia vào một cách tiếp cận truyền thống và mang tính phương pháp hơn để kiểm tra và triển khai chương trình khoa học máy tính của riêng họ. Mục tiêu rõ ràng của nó là đa dạng hóa các đối tượng học sinh tham gia các khóa học đó, đồng thời dạy học sinh tư duy về các vấn đề lớn xoay quanh internet và công nghệ, cũng như xem xét kỹ lưỡng động lực của những người xây dựng.
Cuối cùng, làn sóng phản đối cũng xuất hiện. Một số cựu sinh viên gần đây cho biết họ cảm thấy thất vọng vì được bảo hãy học lập trình suốt đời, để rồi nhận ra các công việc cấp thấp như vậy đang ngày một thu hẹp, Singer chia sẻ. Một số trường học đang loại bỏ dòng máy Google Chromebook phổ biến một thời, và các nghiên cứu trên toàn cầu cho thấy việc đưa công nghệ vào lớp học thường không mang lại tác động đáng kể đối với việc học thực tế.
"Hầu hết phụ huynh muốn nhiều hơn là chỉ ép trẻ em học cách dùng công nghệ"
"Tôi không phản đối giáo dục công nghệ hay công nghệ trong trường học", Singer nói. "Nhưng ý tôi là hầu hết phụ huynh muốn nhiều hơn là chỉ ép trẻ em học cách dùng công nghệ. Họ muốn trẻ em học cách trở thành những công dân thông thái trong một nền dân chủ, và họ muốn trẻ em tìm ra niềm đam mê, con người thật cũng như niềm tin của mình… Và vì vậy, nếu chúng ta để ngành công nghệ định hình hoặc thậm chí chi phối mạnh mẽ những gì diễn ra trong trường học, thì câu hỏi chúng ta đang đặt ra là: làm thế nào để đưa AI vào trường học nhanh hơn? Đó là một câu hỏi về sản phẩm, chứ không phải là 'Những điều quan trọng nhất mà chúng ta muốn trẻ em học là gì?'"
Mặc dù ngành công nghiệp AI của thập niên 2020 có thể đang sao chép cẩm nang từ thập niên 2010, nhưng đã có một sự khác biệt rõ rệt xuất hiện: Phụ huynh và các hội đồng học区 đang đứng lên phản đối. Ngay tuần trước, hệ thống trường học lớn nhất quốc gia là Thành phố New York đã cấm các trường tiểu học và trung học cơ sở cho phép học sinh sử dụng AI trong lớp học cho năm học tới. Một ngày sau, Los Angeles công bố lệnh hạn chế thậm chí còn rộng hơn bao gồm cả học sinh trung học phổ thông. Và không giống như những lời chỉ trích hiếm hoi mà Singer từng ghi nhận trong những ngày đầu của trào lưu lập trình, hiện đang có một phong trào cơ sở đầy sức sống chống lại sự lạm dụng màn hình và AI trong lớp học từ cả phụ huynh lẫn giáo viên.
"Tôi nghĩ các trường học đang bắt đầu nhận ra điều đó", Singer nhận định và tỏ ra "lạc quan" rằng giáo viên và học sinh đang tìm kiếm một nền tảng giáo dục công nghệ rộng mở hơn. Chương trình giảng dạy đó có thể dạy trẻ em "đặt ra những câu hỏi sâu sắc về cách các công ty đang dẫn dắt chúng ta bằng công nghệ của họ, cách phần mềm và AI được thiết kế để tác động đến các lựa chọn của chúng ta, và vai trò của học sinh trong việc sử dụng các công cụ đó một cách hiệu quả. Đồng thời cũng biết cách phản kháng nếu muốn, và không cảm thấy mình đang sống trong một thế giới bị AI điều khiển."
🌐 CÁC TRƯỜNG HỌC ĐANG BẮT BÀI CHIẾN LƯỢC THÂM NHẬP CỦA BIG TECH Đó là xu hướng mới cực kỳ hot trong giới công nghệ và cũng là nơi có nhiều việc làm nhất. Những học sinh không học cách sử dụng nó sẽ bị bỏ lại phía sau. Và để giúp các em bắt kịp thời gian, những nhà sáng tạo đang rộng rãi cung cấp tài nguyên cùng chương trình giảng dạy miễn phí. Đó là câu chuyện mà các công ty AI đang vẽ ra cho các trường học lúc này, nhưng theo Natasha Singer - phóng viên công nghệ giáo dục của tờ New York Times, đó cũng chính là cách ngành công nghệ xây dựng ảnh hưởng của mình trong các phòng học suốt 15 năm qua. Trong cuốn sách mới mang tên Coding Kids, Singer chi tiết hóa cách các công ty công nghệ đóng vai trò trung tâm trong việc quảng bá máy tính và kỹ năng lập trình trong giáo dục, hứa hẹn rằng kỹ năng khoa học máy tính là tấm vé dẫn tới các công việc thu nhập cao. Nhưng đến khi nhiều học sinh bước chân vào thị trường lao động, các công nghệ mới đã đặt lời hứa đó vào vòng nghi vấn. Trong khi đó, các công ty đã lợi dụng trường học để tạo ra một thế hệ lao động tiềm năng mới, đồng thời huấn luyện học sinh sử dụng sản phẩm và phần mềm của họ, biến các em thành những khách hàng tương lai. "Tôi lo ngại rằng chúng ta đang mắc chứng mất trí nhớ tập thể" Giờ đây, ngành công nghiệp AI đang tự quảng bá vào các trường học với sức ép tương tự. "Tôi lo ngại rằng chúng ta đang mắc chứng mất trí nhớ tập thể", Singer chia sẻ trong một tập gần đây của chương trình The Vergecast. "Liệu chúng ta đã rút ra bài học nào từ các chu kỳ công nghệ trước đây trong trường học để định hướng cho việc triển khai AI, đảm bảo nó mang lại lợi ích cho giáo dục và thiết lập các biện pháp bảo vệ ngay từ bây giờ - chứ không phải một thập kỷ nữa?" May mắn thay, ở một số khía cạnh, cô tin rằng câu trả lời là có. Cuốn sách của Singer kể lại cách đây hơn một thập kỷ, các công ty công nghệ lớn nhất đã nhúng sâu trực tiếp vào chương trình giảng dạy của nhà trường thông qua các khóa học cho lớp Nguyên lý Khoa học Máy tính Nâng cao (AP Computer Science Principles). Cả Apple và Microsoft đều tự tạo ra chương trình giảng dạy riêng, tích hợp các công cụ của họ như Swift của Apple hay Minecraft của Microsoft. "Điều nổi bật ở đây là bạn có thể tưởng tượng phụ huynh sẽ không muốn, chẳng hạn như Sinh học AP của Pfizer, Vật lý AP của Northrop Grumman, hay Khoa học Môi trường AP của ExxonMobil", Singer nói. Cô nhận thấy những người trong lĩnh vực y tế có lẽ sẽ hiểu lý do vì sao - một chuyên gia từng lấy ví dụ rằng sinh viên y khoa được một công ty huấn luyện cách cấy ghép thiết bị độc quyền của họ hiếm khi chọn thử một thiết bị khác. Google cũng tự biến mình thành một thế lực thống trị trong giáo dục thông qua việc phân phối các dòng laptop giá rẻ gọi là Chromebook. Singer theo dõi sự bùng nổ của chúng tại các trường học suốt thập niên 2010 và cho biết xu hướng này càng được đẩy nhanh hơn trong thời gian đóng cửa trường học vì đại dịch COVID-19. Google cũng giới thiệu ứng dụng Classroom để giúp giáo viên trao đổi các thông tin như bài tập và điểm số. Đến khi AI tạo sinh bùng nổ, Singer viết, Google đã là một nhà cung cấp nền tảng chủ chốt cho nhiều trường học và có vị thế vững chắc để quảng bá nó. Ngay cả khi các công ty không trực tiếp tham gia vào giáo dục, họ vẫn hậu thuẫn các nhóm phi lợi nhuận như Code.org. Code.org đã khởi động chiến dịch giáo dục lan truyền của mình bằng một video hoành tráng quy tụ nhiều người nổi tiếng, trong đó có nhà sáng lập Microsoft Bill Gates và nhà sáng lập Facebook Mark Zuckerberg, kêu gọi trẻ em học lập trình. Người sáng lập Code.org, Hadi Partovi, đã áp dụng phương pháp kiểu startup để quảng bá giáo dục khoa học máy tính và có rất ít kế hoạch chuẩn bị cho việc tận dụng sự chú ý từ video sau khi nó nổi tiếng, Singer viết. Cuối cùng, ông đã chuyển hướng sự chú ý đó sang chiến dịch "Hour of Code" rầm rộ tương tự trên khắp cả nước, kêu gọi các trường học tham gia các khóa học kéo dài một tiếng đầy tính giải trí nhằm giới thiệu cho trẻ em các khối lập trình cơ bản. Vào thời điểm đó, không có quá nhiều sự phản kháng, theo quan sát của Singer - mặc dù đã có một số nỗ lực tìm kiếm giải pháp thay thế. Một nhóm các nhà akademica đã tham gia vào một cách tiếp cận truyền thống và mang tính phương pháp hơn để kiểm tra và triển khai chương trình khoa học máy tính của riêng họ. Mục tiêu rõ ràng của nó là đa dạng hóa các đối tượng học sinh tham gia các khóa học đó, đồng thời dạy học sinh tư duy về các vấn đề lớn xoay quanh internet và công nghệ, cũng như xem xét kỹ lưỡng động lực của những người xây dựng. Cuối cùng, làn sóng phản đối cũng xuất hiện. Một số cựu sinh viên gần đây cho biết họ cảm thấy thất vọng vì được bảo hãy học lập trình suốt đời, để rồi nhận ra các công việc cấp thấp như vậy đang ngày một thu hẹp, Singer chia sẻ. Một số trường học đang loại bỏ dòng máy Google Chromebook phổ biến một thời, và các nghiên cứu trên toàn cầu cho thấy việc đưa công nghệ vào lớp học thường không mang lại tác động đáng kể đối với việc học thực tế. "Hầu hết phụ huynh muốn nhiều hơn là chỉ ép trẻ em học cách dùng công nghệ" "Tôi không phản đối giáo dục công nghệ hay công nghệ trong trường học", Singer nói. "Nhưng ý tôi là hầu hết phụ huynh muốn nhiều hơn là chỉ ép trẻ em học cách dùng công nghệ. Họ muốn trẻ em học cách trở thành những công dân thông thái trong một nền dân chủ, và họ muốn trẻ em tìm ra niềm đam mê, con người thật cũng như niềm tin của mình… Và vì vậy, nếu chúng ta để ngành công nghệ định hình hoặc thậm chí chi phối mạnh mẽ những gì diễn ra trong trường học, thì câu hỏi chúng ta đang đặt ra là: làm thế nào để đưa AI vào trường học nhanh hơn? Đó là một câu hỏi về sản phẩm, chứ không phải là 'Những điều quan trọng nhất mà chúng ta muốn trẻ em học là gì?'" Mặc dù ngành công nghiệp AI của thập niên 2020 có thể đang sao chép cẩm nang từ thập niên 2010, nhưng đã có một sự khác biệt rõ rệt xuất hiện: Phụ huynh và các hội đồng học区 đang đứng lên phản đối. Ngay tuần trước, hệ thống trường học lớn nhất quốc gia là Thành phố New York đã cấm các trường tiểu học và trung học cơ sở cho phép học sinh sử dụng AI trong lớp học cho năm học tới. Một ngày sau, Los Angeles công bố lệnh hạn chế thậm chí còn rộng hơn bao gồm cả học sinh trung học phổ thông. Và không giống như những lời chỉ trích hiếm hoi mà Singer từng ghi nhận trong những ngày đầu của trào lưu lập trình, hiện đang có một phong trào cơ sở đầy sức sống chống lại sự lạm dụng màn hình và AI trong lớp học từ cả phụ huynh lẫn giáo viên. "Tôi nghĩ các trường học đang bắt đầu nhận ra điều đó", Singer nhận định và tỏ ra "lạc quan" rằng giáo viên và học sinh đang tìm kiếm một nền tảng giáo dục công nghệ rộng mở hơn. Chương trình giảng dạy đó có thể dạy trẻ em "đặt ra những câu hỏi sâu sắc về cách các công ty đang dẫn dắt chúng ta bằng công nghệ của họ, cách phần mềm và AI được thiết kế để tác động đến các lựa chọn của chúng ta, và vai trò của học sinh trong việc sử dụng các công cụ đó một cách hiệu quả. Đồng thời cũng biết cách phản kháng nếu muốn, và không cảm thấy mình đang sống trong một thế giới bị AI điều khiển." 🗞 Nguồn: The Verge #vgsnews #vgs #tintuc
Nguồn: The Verge
